Thich Nhat Hanh: mistrz Zen, zaangażowany buddyzm i książki

Thich Nhat Hanh i Martin Luther King Jr. na konferencji prasowej, Chicago 1966
zdj. Plum Village, autor nieznany, Chicago, 31 maja 1966, plumvillage.org

"Nasze własne życie musi być naszym przesłaniem"

Thich Nhat Hanh (1926–2022) był wietnamskim mistrzem Zen, poetą i działaczem pokojowym, który odegrał kluczową rolę w kształtowaniu zaangażowanego buddyzmu, łączącego duchowość z aktywizmem społecznym i ekologicznym. Już w latach 60. sprzeciwiał się wojnie w Wietnamie, a jego podejście do pokoju obejmowało także harmonię z Ziemią. W swoich naukach podkreślał głęboką współzależność wszystkich istot i konieczność troski o planetę jako wyraz uważności i współczucia.

Założył Plum Village – wspólnotę monastyczną i centrum praktyki, zlokalizowane w Francji, gdzie rozwijał ideę ekologicznego życia opartego na prostocie, odpowiedzialnej konsumpcji i głębokiej relacji z naturą. Wzywał do świadomego jedzenia, ograniczenia nadmiernej eksploatacji zasobów i uznania Ziemi za żywą istotę. Jego koncepcja „międzybycia” (ang. interbeing) inspirowała ruchy ekologiczne, łącząc duchowość z aktywizmem na rzecz klimatu i sprawiedliwości środowiskowej.

Do końca życia zachęcał do działań na rzecz ochrony przyrody, podkreślając, że uzdrowienie Ziemi zaczyna się od uzdrowienia naszej świadomości i stylu życia. 

🌀 Nauki Joanny Macy i mistrza Thich Nhat Hanha wzajemnie się przeplatają, o czym można dowiedzieć się m.in. słuchając odcinków podcastu tworzonego przez Plum Village 'The Way Out is In' (odcinki 12 i 25) z udziałem Joanny Macy oraz przedmowy do książki Joanny 'Świat we mnie, ja w świecie', (wyd. polskie: Współistnienie 2024.)

🌀 Zainicjowany w 2025 roku cykl "Kręgów dla Ziemi" inspirowany jest naukami Thich Nhat Hanha, w tym jego dwiema książkami:

- 'Ten Letters to The Earth',

- 'Zen and the Art of Saving the Planet'.


“Życie cywilizacji jest podobne do życia człowieka: na poziomie zjawisk zewnętrznych również ma ono swój czas trwania i pewnego dnia dobiegnie końca. Już wcześniej istniało wiele cywilizacji, które zostały zniszczone, i nasza nie jest pod tym względem wyjątkiem. Wiemy, że jeśli będziemy nadal żyć w taki sposób jak dotąd — niszcząc lasy, zanieczyszczając wody i glebę — katastrofy nie da się uniknąć. Nastąpią kataklizmy, powodzie, pojawią się nowe choroby, a wiele milionów ludzi umrze.

Jeśli będziemy nadal żyć tak, jak żyjemy teraz, koniec naszej cywilizacji jest pewny. Tylko przebudzenie się do tej prawdy jako gatunek ludzki może dać nam wgląd i energię potrzebne do zmiany naszego stylu życia.

Musimy nauczyć się akceptować fakt, że wyginięcie wielu gatunków na Ziemi — w tym także ludzkości — jest możliwe. Jednak jeśli ludzie pojawili się na Ziemi raz, mogą pojawić się ponownie. Możemy uczyć się od Matki Ziemi jej cierpliwości, bezstronności i bezwarunkowej miłości. Widzimy, że Ziemia potrafi się odnawiać, potrafi się przekształcać, potrafi się leczyć — i potrafi leczyć nas. To jest fakt.

Musimy myśleć w skali geologicznej. Sto lat to nic. W chwili obecnej, jeśli wejdziemy wystarczająco głęboko, możemy objąć całość wieczności.”

Thich Nhat Hanh, ‘Zen and The Art of Saving the Planet’


Czytaj też